De Wijers, waar water de hoofdrol speelt / Limburg / België / Op pad in de natuur

Sinds corona trekken we zowat elk jaar een weekje naar de Hoge Kempen in Limburg. We logeren er in een charmant chaletpark in Zutendaal, de ideale uitvalsbasis om te wandelen, natuurgebieden te ontdekken en de toeristische trekpleisters met een steenkoolverleden te bezoeken. En mogelijkheden zijn er meer dan genoeg! Zelfs na al die keren ontdekken we nog altijd nieuwe plekjes. Intussen voelt Limburg dan ook een beetje als thuiskomen.

Tijdens ons meest recente tripje naar Limburg trokken we naar het wandelgebied De Wijers, meer bepaald de Platwijers en Wijvenheide. Een prachtig natuurgebied met een lappendeken van honderden vijvers, kronkelende wandelpaden, verschillende kijkhutten en een uitkijktoren van maar liefst 15 meter hoog. Het is ook een paradijs voor vogelliefhebbers.

Verschillende routes

In het gebied kan je verschillende bewegwijzerde wandelingen volgen. Wij kozen voor de rode wandeling van 9 km die door de 2 natuurgebieden Platwijers en Wijvenheide loopt. Als startpunt parkeerden we onze wagen aan de Nieuwstraat 1 in Hasselt. Op de parking staat een bord met de verschillende wandelroutes.

Vanaf hier volg je eerst een doorsteek tot je aansluit op de gele en blauwe wandelroute. Na ongeveer 1 km kom je uit op de rode wandeling. Je kan natuurlijk ook één van de andere parkings kiezen als startpunt. Zo kom je sneller op het traject van de rode wandeling terecht, hadden we dat eerder geweten :-)

Landschap met 1001 vijvers

Van zodra we op de rode wandelroute komen, belanden we bijna meteen in een landschap van vijvers en plassen. Het is zo’n omgeving waarin je vanzelf wat trager gaat wandelen en even je hoofd leegmaakt. En laat dat nu net iets zijn waar ik af en toe nood aan heb. Met mijn fototoestel op zak kan ik me helemaal verliezen in het landschap en in de beelden die voor mijn lens verschijnen.

Onderweg raken we aan de praat met een passant, die zelf ook fotograaf en natuurliefhebber blijkt te zijn. Hij vertelt ons dat er wat verderop twee ooievaars te zien zijn en dat we tussen de braamstruiken ook boomkikkers kunnen vinden. En dat spreekt ons natuurlijk aan!

Bij de volgende grote plas worden we meteen beloond met een mooi uitzicht en een prachtige weerspiegeling van het landschap. Een grote zilverreiger staat geduldig te wachten op een visje en in de verte zien we een vos door het landschap lopen. Het lijkt wel alsof we naar een natuurdocumentaire kijken. Ook wintertalingen en andere watervogels hebben hier hun plekje gevonden.

We wijken even af van de wandelroute en volgen het pad rechts van de vijver. Volgens de beschrijving van de man, zouden de ooievaars wat verderop zitten. En ja hoor, we hebben geluk: ook wij krijgen ze te zien!

Daarna volgen we het pad verder tussen de bomen. Tussen de dorre blaadjes scharrelt een bosmuis, terwijl ergens boven ons een specht luid op een boomstam roffelt. Af en toe klinkt ook het schelle alarm van een Cetti’s zanger.

Boomkikkers, check!

Naar de boomkikkers was het iets langer zoeken. We wandelden verder door de bossen en langs de vijvers van de Platwijers, maar hielden vooral de braamstruwelen in de gaten die volop in de zon lagen. Zodra de zon voor wat warmte zorgt, komen de kleine kikkertjes zich opwarmen en kan je ze met wat geluk tussen de bladeren en takken ontdekken.

Ze zijn klein, maar met hun felgroene kleur vallen ze toch behoorlijk op als je ze eenmaal gespot hebt. En opnieuw zat het geluk aan onze kant. In totaal zagen we er drie. Extra leuk, want de boomkikker stond nog op mijn bucketlist. Ik had deze soort dus nog nooit in het echt gezien. Des te leuker om hem dan meteen voor mijn camera te krijgen.

Even vergeten we dat we nog een heel eind moeten stappen...

Wijvenheide: vogelparadijs

De Wijers zijn onlosmakelijk verbonden met de viskweek, en dat zie je duidelijk in de Wijvenheide. Tussen 2010 en 2013 liep hier het 3Water-project, dat als doel had het oorspronkelijke vijverlandschap van Midden-Limburg te herstellen. Private en publieke landeigenaren werkten daarvoor samen. Zo kreeg het gebied opnieuw ruimte voor zeldzame planten en dieren, zoals de roerdomp en de boomkikker, zonder de aanwezige menselijke activiteiten uit het oog te verliezen. Dankzij dit unieke gebied kunnen deze bijzondere soorten in Vlaanderen nog overleven.

De vijvers staan allemaal met elkaar in verbinding en worden gevoed door dezelfde beek, de Roosterbeek. Met sluizen wordt de watertoevoer geregeld. Vooral in droge periodes is het voor de boswachter een hele uitdaging om alle vijvers van voldoende water te voorzien, want elke eigenaar wil natuurlijk liever water in zijn vijver hebben.

Vanuit de verschillende kijkhutten kan je rustig de tijd nemen om water-, riet- en moerasvogels te spotten. Terwijl je probeert te achterhalen welke vogel je hoort, kijk je uit over het water, waar altijd wel iets te zien is. Met wat geluk landt er net een ijsvogel in je beeld, op één van de takken die speciaal lijken klaargezet voor vogelfotografen. Ondertussen is er rond de Wijers een hele community van vogelspotters ontstaan. Wanneer er iets bijzonders wordt waargenomen, wordt dat snel met andere vogelliefhebbers gedeeld. Zo werd hier ooit zelfs een ontsnapte kroeskoppelikaan gespot.

Vergeet ook zeker de 15 meter hoge uitkijktoren niet. De beklimming is de moeite waard! Boven wacht je een adembenemend uitzicht over het uitgestrekte vijverlandschap.

Het vele water trekt ook heel wat muggen aan. Een muggenspray in je rugzak is dus zeker geen overbodige luxe!